راگه‌یاندن له‌هه‌ماهه‌نگی‌‌و گواستنه‌وه‌
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پرۆژه‌كانی‌ دیكه‌
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
نيقاش: ‎‫پوخته‌یه‌ك له‌ناوخۆو سه‌رانسه‌ی‌ عێراقه‌وه‌‬
عربي
نقاش: إحاطات من داخل وعبر العراق
English
niqash: briefings from inside and across iraq
ئیمه‌یله‌كه‌ت تۆماركرا

له‌ئاواره‌ییه‌وه‌ بۆ ناوبانگ
سورییەکان لەکوردستان دەبن بەئەستێرە

موکریان کاوە
دیمەن‌و تابلۆی سورییە ئاوارەبووەکان لەکوردستانی عێراق هەر ئەوەیە کە کۆمەڵێک خەڵکی لێقەوماون‌و لەکەمپەکاندا جێگیر کراون، بەڵام کەم نین ئەو سورییانەی لەئاوارەییشدا دەبنە خاوەنی ناوبانگ.
25.08.2016  |  سلێمانی
ديلان اثناء بث برنامجها ( :وێنه موكريان كاوه)
ديلان اثناء بث برنامجها ( :وێنه موكريان كاوه)

هەموو بەیانییەک (دیلان سیدۆ) لەسەر شاشەی تەلەڤزیۆن بەزەردەخەنەوە سڵاو لەعێراقییەکان دەکات‌و هیوای رۆژێکی خۆشیان بۆ دەخوازێ، بەڵام کەم رۆژ هەیە ئەو عێراقییانە بەبێ هەواڵێکی دڵتەزێن رۆژەکەیان ببەنە سەر، خاڵی هاوبەشی دیلان لەگەڵ بینەرە عێراقییەکانی ئەوەیە بۆ خۆیشی لەبەر شەڕی بەردەوام لەوڵاتەکەی خۆی (سوریا) هەڵاتووەو لەکوردستانی عێراق گیرساوەتەوە.

 

دیلان‌و تالازی خوشکی، دوو ساڵ لەمەوبەر بەناچاری شاری حەلەبی وێرانکراو جێ دەهێڵن‌و دەگەڕێنەوە بۆ زێدی باوکیان کە گوندێکە لەرۆژهەڵاتی عەفرین لەکوردستانی سوریا، بەڵام لەوێش ناتوانن بژین، چونکە هیچ سەرچاوەیەکی داراییان نابێ، ئەو دوو خوشکە لەڕێی خزمێکیانەوە خۆیان دەگەیەننە شاری سلێمانی.

 

لەسلێمانی سێ مانگی سەرەتا بۆ دیلان‌و تالاز لەدژوارترین رۆژەکانی ژیانیان بوو، چونکە لەو شارە نە بەباشی لەزمان تێدەگەن، نە کەسێک شک دەبەن کاریان بۆ بدۆزێتەوە، بەراستی بوو بوون بەبار بەسەر ئەو خزمەیانەوە کە تەنیا دەیتوانی هاوکارییان بکات خۆیان بگەیەننە سلێمانی.

 

بەڵام رۆژە تاڵەکانی کۆتاییان هات‌و لەکەناڵی تەلەڤزیۆنی NRT کە یەکێکە لە تەلەڤزیۆنە پڕ بینەرەکان لەکوردستان، کاریان دەست دەکەوێ کارێک کە هێشتا ئەوان سەریان لێی دەرنەدەکرد.

 

دوای چەند مانگ ئەو کۆمپانیایەی خاوەندارێتی تەلەڤزیۆنی NRT دەکات، کەناڵێکی تەلەڤزیۆنیی عەرەبی کردەوە، لێرەوە دیلان‌و تالاز لەگەڵ چەندین کوردی سوریا هەرزوو دەستیان بەکارکرد، چونکە زمانی عەرەبی زمانی خوێندن‌و ئاخاوتنی بەردەوامی ئەوان بووە لەسوریا هەرچەندە خۆیان کوردن. بەڵام توانیان زوو جێی خۆیان بکەنەوە لەو کەناڵەدا.

 

 

ئیستا دیلانی تەمەن ٢٥ ساڵان پێشکەشکاری بەرنامەی (صباح الخیر)ە لەNRTعربیە تالازی ٣١ ساڵانیش سەرنووسەری سایتی هەمان تەلەڤزیۆنە، دیلان زۆر بەکارەکەی ئاسوودەیەو به‌"نیقاش"ی‌ وت "پێشتر کە لەسوریابووم هەرگیز نەدەهات بەخەیاڵما کە ببمە بێژەر لەتەلەڤزیۆن نەک هەر ئەوە، بەڵکو بیرم لەوە نەکردبووەوە لەبواری رۆژنامەوانیی کار بکەم. بەڵام ئێستا ئیتر من بێژەرم‌و لەکوردستان دەرفەتێکی باشم بۆ هەڵکەوتووە هەموو هەوڵەکانیشم ئەوە دەبن کە تێیدا سەرکەوتووبم، چونکە ئەم قۆناغە بۆ من زۆر گرنگە".

 

لەهه‌رێمی‌ كوردستان هیچ ئاستەنگێک بۆ ئەو رۆژنامەنووسانە نییە کە خەڵکی وڵاتێکی ترن‌و لەوێ دەیانەوێ کاری رۆژنامەوانیی بکەن. سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان هیچ مەرجێکی نییە بۆ ئەو کەسانەی دەیانەوێ کاری رۆژنامەوانیی بکەن بێجگە لەپرەنسیپ‌و پێوەرە رۆژنامەوانییەکان کە لەپەرلەمانی کوردستانیش کراوەتە قانوون.

 

لەبەرنامەی كاری سەندیكای رۆژنامەنووسانی كوردستان هاتووە هەر رۆژنامەنووسێك سنووری كاركردنی لەهەرێمی كوردستان بێ یان لە سنووری لقەكانیدا وەك (كەركوك، نەینەوا، بەغدا) بۆی هەیە داوای بەئەندامبوون پێشكەش بكات، ئیتر لەو كاتەدا هەڵگری هەر رەگەزنامەیەكبێ یان سەر بە هەر نەتەوەیەكبێ گرنگ نییە‌و دەتوانێ لەکوردستان ببێتە رۆژنامەنووس.

 

هەرچەندە سەندیکای رۆژنامەنووسان ئامارێکی وردی لا نییە سەبارەت بە ژمارەی ئەو سورییانەی لەمیدیاکانی کوردستان کار دەکەن، بەڵام بەرپرسانی ئەو سەندیکایە دەڵێن جێدەستیان دیارە بە کاری رۆژنامەوانییەوە.

 

کاروان ئەنوەر ئەندامی ئەنجومەنی سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان‌و سەرۆکی لقی ئەو سەندیکایە لەسلێمانی بۆ "نیقاش" وتی "چالاكی كوردانی رۆژئاوا لەبواری میدیا زۆر بەئاسایی دەبینم، چونكە توانای كەسەكان لەبواری میدیاییدا مەحەكە بۆ ئەوەی هەلی كاركردنیان دەست بكەوێ، لەکوردستان ئەگەر كەناڵێكی عەرەبیمان هەبێ دەبێ ژمارەیەك لەكارمەندەكانی عەرەب بن، كوردانی رۆژئاوا لەبەر ئەوەی زمانی عەرەبی بەباشی دەزانن‌و زمانی دایكیشیان كرمانجیە فرسەتی بەدەستهێنانی كاریان دوو هێندەی كەسانی ترە."

 

ئیستا زۆربەی تەلەڤزیۆنە ئاسمانییەکانی کوردستانی عێراق بەتایبەت گەورەکانیان، ژمارەیەکی زۆر بێژەرو رۆژنامەوانی کوردی سوریا کاریان تێدا دەکەن لەوانە: (ئێن ئاڕتی عەرەبی، رووداو، کوردستان٢٤، تەلەڤزیۆنی گەلی کوردستان)، هەرچەندە هەریەکە لەم کەناڵانە یان حزبەکان یان کەرتی تایبەت خاوەندارێتییان دەکەن، بەڵام بێ جیاوازی ئامادەن کارمەندو رۆژنامەوانی کوردی سوریا یان هەر سورییەک وەر بگرن. ئەمەش دەرفەتێکی باشی داوە بەو سورییانەی کە ئاوارەی کوردستانی عێراق بوون لەم بوارەشدا کار بکەن.

 

سۆلاڤ ئیسماعیل تەمەن ٢٤ ساڵان خەڵکی قامیشلۆی کوردستانی سوریایە، نزیکەی سێ ساڵە بەبۆنەی شەڕو ئاڵۆزی لەوڵاتەکەی هاتووەتە شاری سلێمانی‌و لەگەڵ خێزانەکەی لەم شارەدا دەژین، سۆلاڤ لەپاڵ چەندین کچە بێژەری دیکەی کوردی سوریا لەئێن ئاڕتی عەرەبی بێژەرە. ئەو سەبارەت بە دەرفەتی دەرکەوتنی سورییەکان لەکوردستان بۆ "نیقاش" دەڵێ " لەکوردستان دەرفەتی کارو دەرکەوتن زۆرە، خوازیارم ئەو هاونیشتمانییانەی من کە لەکەمپەکاندان بێنە دەرەوەو کار بدۆزنەوە رەنگە دەرفەتی ئەوەیان هەبێ نەک هەر کار، بەڵکو ناوبانگی گەورەش بەدەست بێنن".

 

لەسنووری پارێزگای سلێمانی زیاتر لە(28159) ئاوارەی سوری لەناو کەمپەکاندا دەژین، بەڵام کەسانێکی زۆریش هەن کە ئامادە نین لەکەمپدا بمێننەوەو چاوەڕێی دەستی رێکخراوە فریاگوزارییەکان بن پێداویستییەکانیان بۆ دابین بکات. بەڵکو خۆیان تێدەکۆشن‌و کاری ئازاد دەکەن.

 

ناوەڕاستی مانگی تەموز، لەکەمپی عەربەت لەباشووری رۆژهەڵاتی سلێمانی، فەرمانگەی کۆچ‌و کۆچبەرانی عێراق لەسلێمانی فێستیڤاڵێکی گەورەی بۆ ئەو ئاوارانە رێکخست کە لەو کەمپەدا نیشتەجێ کراون، لەفێستیڤاڵەکەدا پێشبڕکێیەک هەبوو بۆ دەرخستنی بەهرەو سەلیقەی هونەریی کچان‌و کوڕان کە تێیدا ژمارەیەکی زۆر منداڵی بەهرەمەند لەنمایش‌و پێشبڕکێکاندا بەشداربوون.

 

چیا حسێن بەرپرسی فەرمانگەی کۆچ‌و کۆچبەرانی عێراق لەسلێمانی رایده‌گه‌یه‌نێت لەناو ئاوارەکانی رۆژئاوای کوردستاندا، ژمارەیەکی زۆر بەهرەمەندی تێدایە کە دەکرێ سوود لەتواناکانیان وەر بگیرێ، چیا بۆ "نیقاش" وتی "لەژێر ئەو خێمەو کابینانەدا بەهرەو سەلیقەی وا شاردراونەتەوە کە ئەگەر بدۆزرێنەوەو ئیمکان بخرێتە بەردەستیان، ئەستێرەی گەورەیان لێ دروست دەبێ لەداهاتوو. وەکو گەوهەری بنی دەریا وان دەبێ بگەڕێی‌و پەیدایان بکەن".

 

دیلان‌و تالازو سۆلاڤ لەگەڵ ملیۆنان سوریی وڵاتەکەیان لەتاو شەڕو خوێنڕێژیی بەجێهێشت، بەڵام ئێستا ئەوان بوونەتە کەسانێکی بەناوبانگ لەو وڵاتەی لێی گیرساونەتەوە بەهۆی شاشەی تەلەڤزیۆنەکانەوە. بەڵام هەر لەو شاشەیەوە رۆژانە هەواڵی کوشتوبڕ لەوڵاتی خۆیان‌و خانەخوێ بڵاو دەکەنەوە کە رەنگە بەشێک لەشیرینی ناوبانگەکەیان لێ تاڵ بکات.

سه‌ربه‌ستن له‌دووباره‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ بابه‌ته‌كانمان، به‌و مه‌رجه‌ی‌ ناوی‌ نیقاش بهێنن، تكایه‌ به‌ئیمه‌یل ئاگادارمان بكه‌نه‌وه‌