راگه‌یاندن له‌هه‌ماهه‌نگی‌‌و گواستنه‌وه‌
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پرۆژه‌كانی‌ دیكه‌
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
نيقاش: ‎‫پوخته‌یه‌ك له‌ناوخۆو سه‌رانسه‌ی‌ عێراقه‌وه‌‬
عربي
نقاش: إحاطات من داخل وعبر العراق
English
niqash: briefings from inside and across iraq
ئیمه‌یله‌كه‌ت تۆماركرا

عه‌شایره‌كان كوژراویان هه‌یه‌
داعش به‌ستراتیژێكی نوێوه‌ په‌لاماری سه‌ڵاحه‌دین ده‌دات

غه‌زوان حه‌سه‌ن ئەلجبوری
له‌په‌لاماری‌ دوو مانگی‌ رابردووی‌ داعشدا بۆ سه‌ر سه‌ڵاحه‌دین، به‌ده‌یان كه‌سی‌ سه‌ر به‌عه‌شیره‌ته‌كان كوژارن‌و رفێنران، ئه‌مه‌ش بووه‌وه‌ بابه‌تێكی‌ گه‌رمی‌ میدیایی.
12.07.2018  |  تكریت
پێشمه‌رگه‌ له‌حه‌مرین ( :وێنه اراس محمد)
پێشمه‌رگه‌ له‌حه‌مرین ( :وێنه اراس محمد)

رێكخراوه‌كه‌ ستراتیژێكی نوێی په‌یڕه‌و كردووه‌‌و تێیدا له‌ ڕێی كرده‌وه‌ی سه‌ربازییه‌وه‌ فۆكه‌سی خستووه‌ته‌ سه‌ر به‌تاڵكردنی ناوچه‌یه‌كی به‌رفراوانی پارێزگاكه‌ له‌ دانیشتووانه‌كه‌ی له‌وانه‌ی كه‌ لایه‌نگری نین یاخود هاوكاری ده‌زگا ئه‌منییه‌كانی حكومه‌ت ده‌كه‌ن، به‌مه‌ش شوێنی خۆحه‌شاردان‌و مه‌شقكردن‌و نه‌خشه‌دانانی ئاسان بۆ په‌لاماره‌كانی مسۆگه‌ر ده‌كات له‌و ناوچانه‌وه‌ كه‌ به‌باشی شاره‌زایانه‌‌و ئۆپراسیۆنه‌ سه‌ربازییه‌كانی پێشوو تێیدا نه‌یانتوانی له‌ناوی ببه‌ن.

 

ئه‌و ناوچانه‌ی رێكخراوه‌كه‌ هه‌وڵی چۆڵكردن‌و كۆنترۆڵكردنیان ده‌دات به‌ مۆڵگه‌ی پێشو‌و حه‌شارگه‌ی گرنگ‌و گۆڕه‌پانی مه‌شقكردن‌و هه‌ڵاتن‌و خۆڕێكخستنه‌وه‌ی رێكخروی قاعیده‌ی پێشوو داده‌نرێن كه‌ دواتر داعش له‌كاتی كۆنترۆڵكردنی پارێزگا عێراقییه‌كان له‌ ناوه‌ڕاستی ساڵی 2014 به‌كاری هێنان.

 

دیارترین ئه‌و ناوچانه‌ش شاخه‌كانی حه‌مرین‌و باشووری خۆرهه‌ڵاتی سامه‌ڕان كه‌ درێژده‌بنه‌وه‌ بۆ سنووری هه‌ردوو پارێزگای دیاله‌و كه‌ركوك له‌گه‌ڵ ناوچه‌كانی خۆرئاوای قه‌زای شه‌رگات (120 كم له‌ باكووری تكریت)‌و خۆرهه‌ڵاتی قه‌زای خورماتوو (94 كم له‌ باكووری خۆرهه‌ڵاتی تكریت).

 

ئه‌حمه‌د كه‌ریم سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین به‌ "نیقاش"ی وت: "ره‌وشی ئه‌منی ناجێگیره‌‌و دڵنیاكه‌ره‌وه‌ نییه‌‌و هه‌ڵكشانێكی به‌رچاو له‌ ره‌وتی په‌لاماره‌كانی داعش له‌ خۆرهه‌ڵات‌و خۆرئاوای پارێزگای سه‌ڵاحه‌دیندا له‌ئارادایه‌، پێشبینی ده‌كه‌ین ژماره‌یان به‌سه‌دان كه‌س بێت، ئێستا رێكخراوه‌كه‌ كات‌و شوێنی په‌لاماره‌كان دیاری ده‌كات كه‌ به‌زۆریش بریتین له‌ باره‌گای ئه‌منی یان رێگای ستراتیژی یاخود به‌ئامانجگرتنی عه‌شایره‌كانی سه‌ر به‌ حكومه‌ت‌و رژێم".

 

ئه‌حمه‌د كه‌ریم هۆكاره‌كانی ئه‌و خراپبوونه‌ی ره‌وشی ئه‌منی ده‌گێڕێته‌وه‌ بۆ "فره‌یی فه‌رمانده‌ ئه‌منییه‌كان له‌ پارێزگاكه‌‌و لاوازی پشتگیری حكومه‌تی ناوه‌ندی بۆ هێزه‌ خۆجێییه‌كان یاخود پێشكه‌شكردنی خزمه‌تگوزاری‌و ئاوه‌دانكردنه‌وه‌ی شاره‌ ئازادكراوه‌كان، هه‌روه‌ك بواری هه‌واڵگری‌و پاڵپشتی ئاسمانی به‌ فڕۆكه‌ی دیده‌وانی‌و كۆپته‌ریش لاوازه‌".

 

ئه‌و شێوازانه‌ی رێكخراوه‌كه‌ له‌ زنجیره‌ په‌لاماره‌ نوێیه‌كانیدا به‌كاریان ده‌هێنیت پشتده‌به‌ستن به‌ په‌لاماردانی شوانكاره‌ی بێ چه‌ك‌و رفاندن‌و كوشتن‌و سوتاندنی كێڵگه‌ی دانه‌وێڵه‌‌و ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی مه‌ڕوماڵات‌و پاشان ته‌قاندنه‌وه‌ی خانوو به‌تۆمه‌تی ئه‌ندامێتی یان یارمه‌تیدانی حه‌شدی شه‌عبی.

 

له‌ بواری سه‌ربازیدا رێكخراوه‌كه‌ پشت به‌ چاندنی بۆمب ده‌به‌ستێت وه‌ك ته‌ڵه‌یه‌ك بۆ راكێشانی ده‌ورییه‌ ئه‌منییه‌كان‌و راونانیان بۆ نێو بۆسه‌ی دیكه‌‌و بۆمبی وێرانكه‌رتر كه‌ پێشتر ئاماده‌ كراون، شێوازێكی دیكه‌شی بریتییه‌ له‌ دانانی بازگه‌ی وه‌همی له‌سه‌ر رێگا گرنگه‌كان له‌ دره‌نگانی شه‌ودا یاخود له‌ به‌ره‌به‌یاندا، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌سه‌ر رێگای كه‌ركوك – به‌غدا روویدا كاتێك چه‌ندین رێبوار‌و شۆفێری بارهه‌ڵگر‌و ئه‌ندامی هێزه‌ ئه‌منییه‌كان رفێندران‌و كوژران.

 

شێخ عه‌لی سائیر عوبه‌یدی به‌رپرسی حه‌شدی عه‌شایری ناوچه‌كانی باشووری خۆرهه‌ڵاتی سامه‌ڕا كه‌ پێكدادانی نیمچه‌ رۆژانه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌ندامانی داعشی به‌خۆوه‌ ده‌بینن‌و به‌ده‌یان كه‌سی مه‌ده‌نی‌و چه‌كداری عه‌شایریان تێدا بوونه‌ته‌ قوربانی، له‌ دیدێكی تاكه‌كه‌سییه‌وه‌ كێشه‌كه‌ی شیكرده‌وه‌‌و به‌ "نیقاش"ی وت: "(150 – 200) ئه‌ندامی داعش له‌و ناوچانه‌دا جێگیربوون كه‌ له‌نێوان هه‌ردوو پارێزگای سه‌ڵاحه‌دین‌و دیاله‌دا درێژبوونه‌ته‌وه‌‌و شێوازی به‌تاڵكردنی ناوچه‌كان له‌ دانیشتووانه‌كه‌یان به‌كارده‌هێنن له‌ڕێی هه‌ڕه‌شه‌لێكردن‌و پاشان ده‌ستبه‌سه‌رداگرتنی موڵك‌و ماڵیان‌و ئه‌گه‌ر ئه‌وه‌ش سوودی نه‌بوو، ئه‌وا رفاندن‌و پاشان له‌ناوبردن به‌كارده‌هێنن به‌ پاساوی ئاماده‌كراو كه‌ عه‌شایره‌كان به‌ پشتیوانیكردنی حكومه‌ت تۆمه‌تبارده‌كه‌ن".

 

عه‌شایره‌كانی نیشته‌جێی ئه‌و ناوچانه‌ش زۆربه‌یان پشت به‌ به‌خێوكردنی مه‌ڕوماڵات‌و كشتوكاڵ ده‌به‌ستن به‌تایبه‌تیش عه‌شیره‌تی شه‌ممه‌ر كه‌ له‌ماوه‌ی دوو مانگی رابردوودا له‌سه‌ر ده‌ستی داعش زیاتر له‌ په‌نجا كه‌سیان لێ كوژراوه‌‌و رفێندراوه‌.

 

سه‌عد شه‌ممه‌ری كه‌ دانیشتووی خۆرئاوای شاری سامه‌ڕایه‌، چیرۆكی رفاندنی حه‌وت خزمی له‌لایه‌ن رێكخراوه‌كه‌و دواتر كوشتنیان بۆ "نیقاش" گێڕایه‌وه‌‌و وتی: "پاشنیوه‌ڕۆی رۆژێك هێزێكی پێكهاتوو له‌ چوار ئۆتۆمبێل كه‌ هاوشێوه‌ی هێزه‌كانی حه‌شدی شه‌عبی بوون هه‌ڵیانكوتایه‌ سه‌ر گونده‌كه‌مان كه‌ ناوی مالحه‌یه‌‌و هه‌ر كه‌ گه‌یشتنه‌ ناو گونده‌كه‌ ده‌ركه‌وت كه‌ داعشن، به‌ڵام ئه‌و كاته‌ كار له‌كار ترازابوو".

 

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: "توانیان گونده‌كه‌ كۆنترۆڵ بكه‌ن‌و ده‌ستیان كرد به‌ بانگكردنی گه‌نجانی گونده‌كه‌ به‌پێی ئه‌و لیستانه‌ی پێیان بوو، حه‌وت پیاویان برد‌و به‌ كه‌سوكاریان وتن چه‌ند پرسیارێكیان لێده‌كه‌ن‌و ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌، به‌ڵام بۆ به‌یانی رۆژی دواتر له‌ چۆڵه‌وانییه‌كدا دۆزرانه‌وه‌ له‌نزیك گونده‌كه‌ ده‌ست‌و چاویان به‌ستبوونه‌وه‌‌و چه‌ند گولله‌یه‌كیان به‌ سه‌رو سنگیانه‌وه‌ نابو‌ون‌و كوشتبویانن".

 

شێخ نه‌واف حه‌سان سه‌رۆكی ئه‌نجومه‌نی شێخانی عه‌شیره‌تی شه‌ممه‌ر له‌ سه‌ڵاحه‌دین به‌ "نیقاش"ی وت: "ره‌وشی ئه‌منی له‌ ناوچه‌كانی بادیه‌ له‌ سه‌ڵاحه‌دین‌و باشووری خۆرهه‌ڵاتی موسڵ‌و ده‌وروبه‌ری دیاله‌‌و كه‌ركوك له‌ خراپبوونی به‌رده‌وامدایه‌‌و رێكخراوه‌كه‌ خۆی رێكخستووه‌ته‌وه‌‌و ده‌ستی به‌ په‌لاماردانی هۆزه‌كه‌م كردووه‌ته‌وه‌ كه‌ زیاتر 200 كه‌سیان لێ بووه‌ته‌ قوربانی".

 

وتیشی: "مه‌ترسییه‌كان راسته‌قینه‌‌و نزیكن‌و ئه‌گه‌ر بارودۆخ به‌م شێوه‌یه‌ به‌بێ چاره‌سه‌رێكی راسته‌قینه‌ بمێنێته‌وه‌، چه‌ند شارێك ده‌كه‌ون‌و رێگا گرنگه‌كانیش ده‌كه‌ونه‌ ده‌ستی تیرۆریستانی داعش، چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و باره‌ش به‌ دوو رێگا ده‌بێت، یان هێزی حكومی ناوچه‌كان بگرێته‌ ده‌ست یاخود عه‌شایره‌كان پڕچه‌ك بكرێن‌و پێداویستیان بۆ دابین بكرێت له‌ژێر چه‌ترێكی ره‌سمی حكومیدا كه‌ بیانپارێزێت له‌ لێپرسینه‌وه‌‌و مافه‌كانیشیان بپارێزێت".

 

سه‌دان خێزانی كۆچه‌ری‌و جووتیار ناوچه‌كانیان له‌ خۆرئاوا‌و خۆرهه‌ڵاتی سامه‌را به‌جێهێشتووه‌‌و له‌ شاردا نیشته‌جێبوون پاش ئه‌وه‌ی په‌لاماردانیان بووه‌ شتێكی نیمچه‌ رۆژانه‌، هه‌روه‌ك حكومه‌تی خۆجێییش له‌ماوه‌ی ئه‌مساڵدا ته‌قاندنه‌وه‌‌و سووتاندنی زیاتر له‌ 230 خانو‌و چوار خوێندنگه‌‌و دوو بنكه‌ی ته‌ندروستی له‌لایه‌ن ئه‌ندامانی داعشه‌وه‌ تۆمار كردووه‌.

 

سه‌ره‌ڕای دڵنیاییدانی به‌رپرسانی ئه‌منی سه‌ڵاحه‌دین سه‌باره‌ت به‌وه‌ی ره‌وشی ئه‌منی كۆنترۆڵكراوه‌‌و دزه‌كردنه‌كان له‌ناوچه‌ چۆڵ‌و دووره‌ده‌سته‌كان‌و دوور له‌ ناوه‌ندی شاره‌كانه‌، به‌ڵام ئه‌وه‌ له‌ واقیعدا ره‌نگدانه‌وه‌ی نییه‌‌و ژماره‌ی گه‌شتیاران له‌سه‌ر رێگاكانی به‌غدا- كه‌ركوك‌و تكریت – كه‌ركوك‌و تكریت - خورماتوو به‌شێوه‌یه‌كی مه‌ترسیدار كه‌مبووه‌ته‌وه‌.

  

سه‌ربه‌ستن له‌دووباره‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ بابه‌ته‌كانمان، به‌و مه‌رجه‌ی‌ ناوی‌ نیقاش بهێنن، تكایه‌ به‌ئیمه‌یل ئاگادارمان بكه‌نه‌وه‌