راگه‌یاندن له‌هه‌ماهه‌نگی‌‌و گواستنه‌وه‌
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پرۆژه‌كانی‌ دیكه‌
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
نيقاش: ‎‫پوخته‌یه‌ك له‌ناوخۆو سه‌رانسه‌ی‌ عێراقه‌وه‌‬
عربي
نقاش: إحاطات من داخل وعبر العراق
English
niqash: briefings from inside and across iraq
ئیمه‌یله‌كه‌ت تۆماركرا

داعش شاری‌ له‌ده‌ستداو بیابانه‌كانی‌ ماون
پاسه‌وانی‌ سنور له‌دووره‌ ده‌ست بوونه‌ته‌ ئامانجێكی‌ ئاسان

که‌مال عه‌یاش
سه‌ركه‌وتنه‌كانی هێزه‌ عێراقیه‌كان له‌شه‌ڕی دژه‌ داعش، گرووپه‌ توندڕه‌وه‌كانی ناچاركرد به‌ره‌و ناوچه‌ی بیابان هه‌ڵبێن‌و هه‌ڕه‌شه‌ له‌ژیانی ئه‌و هێزه‌ ئه‌منیانه‌ بكه‌ن كه‌ له‌و ناوچانه‌دا بڵاوبوونه‌ته‌وه‌.
6.04.2017  |  ئه‌نبار
سەربازێکی عێراقی ( :وێنه ازهار صلال :جيتي)
سەربازێکی عێراقی ( :وێنه ازهار صلال :جيتي)

به‌م دواییانه‌ سه‌ره‌تای هه‌واڵنامه‌ ناوخۆیی‌و جیهانیه‌كان خاڵی نه‌بوو له‌ هه‌واڵی كوژرانی ژماره‌یه‌ك پاسه‌وانی سنوور، به‌تایبه‌ت له‌ناوچه‌كانی خۆرئاوای عێراق به‌درێژایی ئه‌و پشتێنه‌ سنوورییه‌ی درێژییه‌كه‌ی ده‌گاته‌ 1200كم، ئه‌مه‌ش كاریگه‌ری نه‌رێنی هه‌بووه‌ له‌سه‌ر وره‌ی جه‌نگاوه‌ران كه‌ نه‌هامه‌تیه‌كانیان به‌ سه‌ركێشی مه‌ترسیدار ناوده‌به‌ن.

 

عیماد جبوری یه‌كێكه‌ له‌ ئه‌ندامانی لیوای مغاویر كه‌ به‌مدواییانه‌ خراوه‌ته‌ سه‌ر هێزه‌كانی پاسه‌وانی سنوورو پاراستنی ناوچه‌ی ده‌وروبه‌ری قه‌زای روتبه‌ (450 كم خۆرئاوای به‌غدای پایته‌خت)ی پێ سپێردراوه‌، له‌میانی باسكردنی نه‌هامه‌تییه‌كانی چوون‌و هاتنه‌وه‌ی بۆ شوێنی كاره‌ سه‌ربازیه‌كه‌ی كه‌ خاڵی نیه‌ له‌ مه‌ترسی‌و هه‌ڕه‌شه‌ به‌رده‌وامه‌كانی داعش، ئه‌و بارودۆخه‌ی به‌ "گه‌شت به‌ره‌و مه‌رگ" وه‌سفكرد.

 

جبوری به‌ "نیقاش"ی وت: "پرۆسه‌ی هاتووچۆكردن له‌نێو رێگاكانی بیابانی پارێزگای ئه‌نبار تا ده‌گاته‌ بنكه‌ سه‌ربازیه‌كان، هه‌رگیز گه‌شتێكی ئاسان نه‌بووه‌، چونكه‌ زۆر جار بریتیه‌ له‌ سه‌ركێشیه‌كی پڕ مه‌ترسی كه‌ بڕینی به‌سه‌ركه‌وتوویی پێویستی به‌ توانای خۆشاردنه‌وه‌ له‌نێو دانیشتووانی ناوچه‌كه‌‌و په‌یوه‌ندی باش له‌گه‌ڵ كه‌سانی باوه‌ڕپێكراو هه‌یه‌ كه‌ یارمه‌تیده‌ر ده‌بن له‌ گه‌یشتنمان بۆ شوێنی كاره‌كانمان به‌ سه‌لامه‌تی‌و به‌بێ زیان".

 

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت: "گه‌یشتنمان به‌ شوێنی كاره‌كه‌مان مانای كۆتاییهاتنی مه‌ترسی نییه‌، ئێمه‌ هه‌میشه‌ رووبه‌ڕووی هێرشی داعش بۆ سه‌ر باره‌گا سه‌ربازیه‌كانمان ده‌بینه‌وه‌، سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی ئێمه‌ كۆمه‌ڵێك سه‌رباز‌و ئه‌فسه‌رین‌و به‌و جۆره‌ هێرشانه‌ راهاتووین، به‌ڵام هه‌موو جارێك ده‌بێته‌ هۆی له‌ده‌ستدانی ژماره‌یه‌ك له‌ هه‌ڤاڵانمان كه‌ ده‌بنه‌ قوربانی هێرشی گرووپه‌ چه‌كداره‌كان، چونكه‌ كه‌لوپه‌ل‌و ژماره‌ی پێویستمان بۆ رووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ی ئه‌و دوژمنه‌ دڕنده‌یه‌ نییه‌‌و ئه‌و كه‌لێنه‌ ده‌قۆزنه‌وه‌ كه‌ حكومه‌ته‌كه‌مان بووه‌ته‌ هۆی دروستبوونی‌و وه‌ك نێچیرێكی ئاسان به‌جێیهێشتووین".

 

له‌نێوان یاساكانی خزمه‌تی سه‌ربازی‌و یاسای ئه‌و گرووپانه‌ی كۆنترۆڵی به‌شی زۆری بیابانیان كردووه‌، ئه‌و كه‌سانه‌ی راسپێردراون به‌ جێبه‌جێكردنی ئه‌ركی پاراستن‌و كۆنترۆڵكردنی ناوچه‌ سنوورییه‌كان خۆیان له‌به‌رده‌م هاوكێشه‌یه‌كی قورسدا ده‌بیننه‌وه‌ كه‌ ئاواته‌ خوازن سه‌لامه‌تی‌و رزگاربوونیان له‌ سزای ئه‌و یاسایانه‌ مسۆگه‌ر بكه‌ن.

 

ئه‌فسه‌رێك به‌ پله‌ی ملازمی یه‌ك كه‌ رازی نه‌بوو ناوی ئاشكرا بكات به‌ "نیقاش"ی وت: "كارمه‌ندانی هێزه‌كانی پاسه‌وانی سنوور‌و هێزه‌ ئه‌منییه‌كان له‌ بیابانی ئه‌نبار‌و ناوچه‌ سنوورییه‌كان، توانای ئه‌وه‌یان نه‌ماوه‌ به‌رگه‌ی ئه‌و واقیعه‌ سه‌خته‌ بگرن كه‌ تێیدا ده‌ژین به‌تایبه‌تی كه‌ رۆژانه‌ ده‌بینین هێرشه‌كانی داعش له‌دوای ئازادكردنی چه‌ند شارێك زیادبوون‌و گرووپه‌كانی داعش گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌ بۆ بیابانی ئه‌نبار، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ خاپووركردنی زۆربه‌ی بنكه‌ سنوورییه‌كان‌و سه‌نگه‌ره‌ گلینه‌كان، كه‌ ئه‌مه‌ش بیابانی ئه‌نبار‌و سنووره‌كه‌ی كردووه‌ته‌ گۆڕه‌پانێكی كراوه‌ له‌نێوان عێراق‌و سوریا‌و جموجوڵی هه‌ڵاتووان‌و دزه‌كردووان ئاسان ده‌كات‌و واش ده‌كات ئه‌ركی هێزه‌كانی سنوور ته‌نیا پاراستنی خۆیان بێت له‌ ناو بنكه‌ سه‌ربازیه‌ داڕماوه‌كانیان به‌هۆی ئه‌و هێرشه‌ دووباره‌ بووانه‌وه‌ زۆرجار ناتوانن به‌رپه‌رچیان بده‌نه‌وه‌".

 

هه‌روه‌ها ده‌ڵێت "ره‌نگه‌ هه‌ندێك پێیان وابێت ئه‌وه‌ی ده‌یڵێم ده‌چێته‌ چوارچێوه‌ی زانیاری نهێنیه‌وه‌ كه‌ نابێت باس بكرێت، به‌ڵام ئه‌و واقیعه‌ی تێیدا ده‌ژین له‌ كه‌س شاراوه‌ نیه‌‌و دیمه‌نه‌كه‌ش بۆ هه‌مووان روون بووه‌ته‌وه‌ كه‌ هێزه‌كانی سنوور ئێستا ئه‌و ئه‌ركه‌ جێبه‌جێ ناكه‌ن كه‌ له‌پێناویدا دامه‌زراون، نه‌ك له‌به‌ر بێتواناییان، به‌ڵكو له‌به‌ر فه‌رامۆشكردنیان له‌لایه‌ن حكومه‌تی ناوه‌نده‌وه‌، نه‌بوونی پشتیوانی لۆجستی‌و مه‌عنه‌ویش وای كردووه‌ هه‌زار جار بیربكه‌ینه‌وه‌ به‌ر له‌وه‌ی ده‌ست بكه‌ین به‌ به‌رپه‌رچدانه‌وه‌ی ئه‌و گرووپانه‌ كاتێك ده‌یانبینین به‌ ئازادی له‌ ناوچه‌ بیابانی‌و سنوورییه‌كان جموجوڵ ده‌كه‌ن".

 

درێژی پشتێنه‌ی سنووری پارێزگای ئه‌نبار (1200 كم)ه‌‌و عێراق له‌ سێ ده‌وڵه‌تی دراوسێ له‌به‌ری خۆرئاواوه‌ جیاده‌كاته‌وه‌‌و فه‌رمانده‌یی پاسه‌وانی سنووری ناوچه‌ی دوو ئه‌ركی پاراستنی گرتووه‌ته‌ ئه‌ستۆ‌و لیواكانی ئه‌و فه‌رمانده‌ییه‌ پاراستنی (350 كم) سنووریان له‌گه‌ڵ سعودیه‌‌و (188 كم ) له‌گه‌ڵ ئوردن‌و نزیكه‌ی (600 كم) له‌گه‌ڵ سوریا له‌ نێو خۆیاندا دابه‌ش كردووه‌.

 

لیوا روكنی خانه‌نشین حه‌قی ئیسماعیل كه‌ تا ساڵی 2012 ئه‌ركی فه‌رمانده‌یی هێزه‌كانی سنووری له‌ پارێزگای ئه‌نبار له‌ ئه‌ستۆدا بوو، ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ كرد كه‌ "په‌رتكردنی تواناكانی پاسه‌وانی سنوور له‌ڕێی به‌شداریپێكردنیان له‌ شه‌ڕی ئازادكردنی شاره‌كان‌و جێبه‌جێكردنی هه‌ندێك ئه‌رك كه‌ پسپۆری ئه‌وان نییه‌، زۆر یارمه‌تیده‌ر بووه‌ بۆ لاوازكردنی ئه‌م ده‌زگا گرنگه‌‌و زاڵكردنی گرووپه‌ چه‌كداره‌كان به‌سه‌ر سنووری عێراق‌و هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی نێو بیاباندا".

 

هه‌روه‌ها وتیشی "ئه‌ركی هێزه‌كانی سنوور دیده‌وانی‌و به‌رگریه‌‌و مه‌شقی تایبه‌تیان پێكراوه‌ له‌سه‌ر مامه‌ڵه‌كردن له‌گه‌ڵ دزه‌كرووان‌و قاچاخچیه‌كان له‌ ناوچه‌ بیابانی‌و سنوورییه‌كاندا، به‌ڵام به‌شداریپێكردنیان له‌ ئۆپراسیۆنه‌كانی ئازادكردنی شاره‌كاندا ده‌رفه‌تی ئه‌وه‌ی داوه‌ته‌ گرووپه‌ تیرۆریستیه‌كان جومگه‌ی گرنگ له‌ بیاباندا كۆنترۆڵ بكه‌ن ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ كه‌وتنه‌وه‌ی ژماره‌یه‌كی زۆر له‌ قوربانیان".

 

وه‌ك لیوا روكن عه‌ممار كوبه‌یسی فه‌رمانده‌ی هێزه‌كانی پاسه‌وانی سنووری ناوچه‌ی دوو  له‌میانی لێدوانی بۆ "نیقاش" وتی "ئه‌و مه‌ترسیانه‌ی رووبه‌ڕووی هێزه‌كانی پاسه‌وانی سنوور ده‌بنه‌وه‌، واقیعێكه‌ نكوڵی لێ ناكرێت، به‌تایبه‌تی پاش ئه‌و سه‌ركه‌وتنانه‌ی هێزه‌ ئه‌منییه‌كان به‌ده‌ستیان هێنا‌و گرووپه‌كانی داعش به‌ره‌و بیابان هه‌ڵاتن بۆئه‌وه‌ی شوێنپێیه‌ك بۆ خۆیان له‌ ناوچه‌ بیابانیه‌كان دابمه‌زرێنن".

 

كوبه‌یسی وتیشی "كارمه‌ندانی هێزه‌كانی سنوور زۆر جیاوازن له‌كارمه‌ندانی هێزه‌ ئه‌منییه‌كانی دیكه‌، ئێمه‌ له‌و ناوچانه‌ كارده‌كه‌ین كه‌ زۆر له‌شاره‌كانه‌وه‌ دوورن، ئێمه‌ له‌سه‌ر سنوور كارده‌كه‌ین به‌تایبه‌تی فه‌رمانده‌یی ناوچه‌ی دوو كه‌ له‌ خاڵه‌كانی سێگۆشه‌ی ئوردن سعودیه‌ عێراق‌و سێگۆشه‌ی ئوردن سوریا عێراق‌و سێگۆشه‌ی سوریا توركیا عێراق كارده‌كات‌و ئه‌و خاڵانه‌ش ئاسته‌نگێكی گه‌وره‌ن‌و هاتووچۆكردن تێیاندا كارێكی ئاسان نییه‌".

 

هه‌روه‌ها وتی "من فه‌رمانده‌ی ناوچه‌ی دووم، كاتێك په‌یوه‌ندی به‌شوێنی كاره‌كه‌م ده‌كه‌م یاخود له‌ مۆڵه‌ت ده‌گه‌ڕێمه‌وه‌، خۆم‌و پاسه‌وانه‌كانم رووبه‌ڕووی چه‌ندین پێكدادانی توند ده‌بینه‌وه‌، له‌چه‌ند شوێنێكی دیاریكراو كه‌ جێی مه‌ترسین بۆ رێبواران، زیاتر له‌ 40 كیلۆمه‌تر به‌پێكدادانی توند‌و شه‌ڕ له‌گه‌ڵ له‌گه‌ڵ گرووپه‌كانی داعش ده‌بڕم، بۆیه‌ هه‌موو جارێك ده‌كوژین‌و لێمان ده‌كوژن‌و زیانی مرۆیی‌و ماددی ده‌ده‌ین به‌هۆی به‌كارهێنانی ئه‌و رێگایه‌وه‌ كه‌ ئاسته‌نگێكه‌ بۆ به‌رده‌وامی مانه‌وه‌مان له‌و خاڵانه‌ی لێیان به‌رپرسیارین، ئه‌م حاڵه‌تانه‌ش له‌كاتی هاتن‌و چوونماندا بۆ باره‌گاكانمان دووباره‌ ده‌بنه‌وه‌‌و رووبه‌ڕووی هه‌موومان ده‌بنه‌وه‌، به‌بێ جیاوازی نێوان ئه‌فسه‌ر‌و سه‌رباز".

 

كوبه‌یسی به‌رده‌وام ده‌بێت‌و ده‌ڵێت "توانای ئه‌وه‌مان نییه‌ پارێزگاری بۆ هه‌زاران كارمه‌ند دابین بكه‌ین له‌وانه‌ی به‌ ئۆتۆمبێلی تایبه‌تی خۆیان هاتووچۆ ده‌كه‌ن له‌ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و میكانیزمه‌ی بۆ پاراستنی سه‌لامه‌تیان په‌یڕه‌و ده‌كرێت، ئه‌و میكانیزمه‌ش خۆی له‌به‌ڕێكردنی كاروانی سه‌ربازی له‌ چه‌ند كاتێكی دیاركراو‌و شوێنی زانراودا ده‌بینێته‌وه‌ كه‌ ئه‌ركیان دابینكردنی پارێزگاریه‌ بۆ سه‌ربازه‌كانمان له‌كاتی هاتووچۆیاندا له‌ناوچه‌ ئارامه‌كانه‌وه‌ بۆ باره‌گاكانیان‌و به‌پێچه‌وانه‌شه‌وه‌".

 

سه‌باره‌ت به‌ پشتیوانی چاوه‌ڕوانكراویش بۆ هێزه‌كانی پاسه‌وانی سنوور، كوبه‌یسی باسی ره‌زامه‌ندی حكومه‌تی ناوه‌ندی كرد بۆ  دابنیكردنی 200 كه‌ره‌ڤانه‌ بۆ كارمه‌ندان وه‌ك وه‌جبه‌ی یه‌كه‌م دوای ئه‌وه‌ی سه‌رجه‌م بنكه‌‌و باره‌گا سه‌ربازیه‌كان به‌هۆی هێرشه‌ دووباره‌بووه‌كانی داعشه‌وه‌ زیانیان به‌ركه‌وت، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌ كڕینی 12 كامێرای شه‌و كه‌ به‌رده‌وام كارده‌كه‌ن.

 

به‌پێی قسه‌كانی كوبه‌یسی ئاستی بینینی ئه‌و كامێرایانه‌ ده‌گاته‌ 40 كیلۆمه‌تر‌و چاودێری هه‌ر جموجوڵێكی چه‌كداران‌و هه‌ڵاتووان ده‌كات به‌درێژایی پشتێنه‌ سنوورییه‌كه‌ به‌تایبه‌تی سنووری نێوان عێراق‌و سوریا كه‌ ئه‌مه‌ش هاوكێشه‌كه‌ له‌به‌رژه‌وه‌ندی هێزه‌كانی سنوور ده‌گۆڕێت.

سه‌ربه‌ستن له‌دووباره‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ بابه‌ته‌كانمان، به‌و مه‌رجه‌ی‌ ناوی‌ نیقاش بهێنن، تكایه‌ به‌ئیمه‌یل ئاگادارمان بكه‌نه‌وه‌