راگه‌یاندن له‌هه‌ماهه‌نگی‌‌و گواستنه‌وه‌
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پرۆژه‌كانی‌ دیكه‌
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
نيقاش: ‎‫پوخته‌یه‌ك له‌ناوخۆو سه‌رانسه‌ی‌ عێراقه‌وه‌‬
عربي
نقاش: إحاطات من داخل وعبر العراق
English
niqash: briefings from inside and across iraq
ئیمه‌یله‌كه‌ت تۆماركرا

داعشی بێ‌ ریش
داعشەكان بێترس لەشارە ئازادكراوەكاندا دەسوڕێنەوە

موسته‌فا حه‌بیب
لەناو شارە تازە ئازادكراوەكاندا، بەدەیان داعش بێ‌ ترس دەسوڕێنەوە، بەشێك لەمانە خۆیان لەهێزە ئەمنییەكان هەڵە كردووە، بەشێكی تر عەشیرەت‌و چەند ئەفسەرێك دەیانپارێزن.
30.08.2016  |  بەغدا
هێزە ئەمنییەكان بەدوای چەكدارانی داعشدا دەگەڕێن
هێزە ئەمنییەكان بەدوای چەكدارانی داعشدا دەگەڕێن

پاش ئازادكردنی چەند شارۆچكەیەك لەپارێزگای ئەنبار لەچنگی داعش، دانیشتووانە ئاوارەبووەكانیان دەستیان كرد بەگەڕانەوە بۆ ماڵەكانیان‌و خۆشحاڵ بوون كە خێوەتی ئاوارەیی بەجێدەهێڵن، بەڵام هەندێكیان تووشی شۆك بوون كاتێك بینیان ئەندامانی داعش لەناوچەكانیان بەئازادی دەسوڕێنەوە، تەنها ئەوەندەیە ریشیان تاشیوەو لەگەڵ واقیعە نوێیەكەدا خۆیان گونجاندووە.

 

ئەحمەد فەهداوی‌و خێزانەكەی دوای ئەوەی بڕیاریاندا ئەو خێوەتە بەجێبهیڵن كە ماوەی ساڵ‌و نیوێك وەك ئاوارە تێیدا ژیان‌و بگەڕێنەوە بۆ شارەكەیان رومادی لەپارێزگای ئەنبار، تووشی شۆك بوون كاتێك بینییان یەكێك لەهاوكارانی داعش تەنیا چەند مەترێك لەدووری ماڵەكەیان لەناوچەی تەئمیم كە توندڕەوەكان خاپووریان كردووە نیشتەجێیەو ژیانێكی ئاسایی دەژی لەبری ئەوەی بخرێتە زیندانەوە.

 

فەهداوی بڕیاریدا بچێتە ئەو بنكەی پۆلیسەی چەند هەفتەیەك لەمەوبەر سەرلەنوێ كرایەوە بۆئەوەی سكاڵا لەدژی ئەو كەسە پێشكەش بكات كە سەر بە داعشە، بەڵام دراوسێكانی ئامۆژگاریان كرد لەو كارە پاشگەز بێتەوە، چونكە ئەو كەسە پەیوەندی پتەوی لەگەڵ هێزە ئەمنییەكان هەیەو رەنگە دواتر ئازاری بدات ئەگەر سكاڵای لەسەر تۆمار بكات.

 

 فەهداوی كە بڕیاری داوە ماڵەكەی جێبهێڵێت‌و لەناوچەیەكی نزیك نیشتەجێ ببێت بە"نیقاش"ی وت "سەرەڕای ئازادكردنی شارەكە بارودۆخ ترسناكە، ئەندامانی داعش بەئازادی لەشارەكەدا دەسوڕێنەوە، دوای ئەوەی ریشیان تاشیوەو پەیوەندییە عەشایری‌و شەخسیەكانیان بەكارهێناوە بۆ دەربازبوون لەسزا".

 

دەشڵێت "بەدەیان كەس لەدانیشتووانی ناوچەكە چوونەتە پاڵ داعش‌و بەشداریان كردووە لەكوشتنی چەندین كەس‌و خاپووركردنی ماڵەكانیان، پاش ئازادكردنی شارەكەش توانیویانە رێوشوێنە ئەمنییە توندەكان ببەزێنن كە حكومەت بەسەر شارەكەیدا سەپاندبوو بۆ رێگرتن لەگەڕانەوەی توندڕەوەكان، ئەو كەسانە ترسیان لەلای دانیشتوان دروست كردووە لەگەڕانەوە بۆ شارەكانیان".

 

 چەند رۆژێك لەمەوبەر ژمارەیەك لەجەنگاوەرانی عەشیرەتەكان ئەندامێكی داعشیان لەرومادی دەستگیركرد دوای ئەوەی چەند دۆكیۆمێنت‌و شایەتحاڵێك دووپاتیان كردبووەوە كە سەر بەتوندڕەوەكانە ئەگەرچی ئەو ناوچەیەی ئەو توندڕەوی لێ دەژی تەنیا چەند مەترێكی كەم لە هێزە عیراقیەكانەوە دوورە.

 

ماجید زەیانی كە یەكێكە لەجەنگاوەرانی عەشیرەتەكان لەرومادی‌و لەگەڵ كۆمەڵێك هاوكاریدا ناوچەی دەوروبەری باكووری رومادی گرتووەتە دەست شانبەشانی سوپاو پۆلیسی ناوچەكە، دووپاتی دەكاتەوە كە دەیان ئەندامی داعش بەئازادی لەناو شارەكەدا دەژین سەرەڕای ئەوەی تێوەگلاون لەكاری تیرۆریستیەوە.

 

زەیانی بە"نیقاش"ی وت "دوای چەند رۆژێكی كەم لەگەڕانەوەی ئاوارەكان بۆ شارەكە چەندین سكاڵا پێشكەش كران سەبارەت بەو توندڕەوانەی لەناوچەكەدا لەنێویاندا دەژین، لەلایەن خۆشمانەوە ئەو سكاڵایانەمان داوەتە هێزە ئەمنییەكان، بەڵام هیچ شتێكیان نەكردووە".

 

دەشڵێت "بۆمان دەركەوت كە گەندەڵییەكی ئیداری‌و دارایی لەپشت ئەو رووداوانەوەیە، چونكە ئەندامانی داعش پارەی زۆریان داوەتە ئەفسەرە گەندەڵەكان لەبەرامبەر دەستگیرنەكردنیان، هەروەك هەندێك لەتوندڕەوەكان پەنایان بۆ عەشیرەتەكەیان بردووە تا بیانپارێزن لەكاتێكدا هەندێكی تریان پەنایان بۆ ئەو براو خزمانەیان بردووە كە لەریزی پۆلیسدا كاردەكەن".

 

مانگی رابردوو زەیانی‌و جەنگاوەرەكانی چەند ئەندامێكی داعشیان دەستگیركرد دوای ئەوەی سكاڵایان بەبەڵكەوە لەخەڵك كۆكردەوە، هەروەك سوپاشیان لەبارەی چەند توندڕەوێكی دیكە ئاگادار كردەوە كە ترسیان خستۆتە نێو خەڵك لەبەرئەوەی تائێستاش هاوكاری داعش دەكەن‌و رۆڵی شانەی نووستوو دەبینن.

 

هێزەكانی سوپای عێراق‌و فڕۆكەكەكانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی پاش شەڕێك كە چەند هەفتەیەكی خایاند لەمانگی شوباتی ئەمساڵدا رومادییان ئازادكرد، چەند رۆژێكیش لەمەوبەر وەزارەتی كۆچ‌و كۆچبەران رایگەیاند 50 هەزار ئاوارە لەدانیشتووانی شارەكە گەڕاونەتەوە ماڵەكانیان‌و هێشتا شارەكەش كێشەی ئەمنی‌و خزمەتگوزاری هەیە‌و چەندین ناوچە بێ ئاوو كارەبان.

 

لێپرسراوانی ناوچەكە لەئەنبار دووپاتی دەكەنەوە كە ئەندامانی داعش لەناو شارە ئازادكراوەكاندا هەن، بەڵام ئەو بێ سەروبەرەییەی ئەو شارانەی تێدایەو نەبوونی سەقامگیری‌و زۆری گروپە جەنگاوەرەكان لەشارەكەو لاوازی پۆلیسی ناوخۆ چەند كێشەیەكن كە پێنج شارە تازە ئازادكراوەكەی ئەنبار گیرۆدەیان بوون (رومادی، فەلوجە، روتبە، هیتو كوبەیس).

 

راجع عیساوی ئەندامی ئەنجومەنی پارێزگای ئەنبار كە سەرۆكی لیژنەی ئەمنیشە لەپارێزگاكە دووپاتی دەكاتەوە ئەندامان‌و هاوكارانی داعش لەنێو دانیشتووانی ناوچەكە لەشارە ئازادكراوەكاندا هەن‌و بە"نیقاش"ی وت "فەرمان بەسوپا كراوە بەدواداچوون بۆ ئەم مەسەلە مەترسیدارە بكات‌و ژمارەیەك توندڕەویش دەستگیركراون".

 

بەڵام عیساوی هۆشداری دەدات لەتۆمەتباركردنی ناڕاست سەبارەت بەئەندامێتی داعش كە هەندیك كەس بۆ مەبەستی شەخسی‌و ناكۆكی خێزانی‌و عەشایری بەكاری دەهێنن‌و پێویستە هێزەكانی ئاسایش تەواو لەو تۆمەتانە دڵنیاببنەوە بۆ رێگرتن لەهەڵگیرسانی ناكۆكی عەشایری‌و شەخسی.

 

لە 29ی ئایاری رابردوودا داعش هێرشی كردە سەر شاری هیت لەدوای مانگ‌و نیوێك لەئازادكردنی‌و لەو هێرشەدا چەند ئەفسەرو سەربازێك كوژران كە پێشبینیان نەدەكرد توندڕەوەكان بەو خێراییە هێرشیان بكەنە سەر، حكومەتیش لێكۆڵینەوەی لەو رووداوە دەستپێكرد‌و لێكۆڵینەوەش گەیشتە ئەنجامی مەترسیدار.

 

لێكۆڵینەوەكە بەشێوەیەكی نهێنی ئەنجام درا، چونكە حكومەت نەیدەویست بەمەسەلەی لاوەكیەوە سەرقاڵ بێت كە تەگەرە بۆ پرۆسە سەربازییەكان لەوڵاتدا دروست بكات، بەڵام ماجید نەمراوی كە یەكێكە لەشێخانی عەشیرەتەكان لەشارەكە بە"نیقاش"ی وت "لێكۆڵینەوە گەیشتە ئەوەی هێرشەكەی داعش بەیارمەتی چەند جەنگاوەرێكی عەشیرەتەكان لەشارەكە ئەنجام دراوە ئەوانەی لەپاڵ سوپادا كاردەكەن".

 

دوای كۆنترۆڵكردنەوەی هیت لەدەستی توندڕەوەكان كۆمەڵێك كەس چەند فەوجێكی عەشایری جەنگاوەریان دروست كرد بەبێ رووكارێكی رەسمی بەبیانووی دژایەتیكردنی داعش‌و ئەو بۆشاییە ئەمنییەیان قۆستەوە كە لەدوای ئازادكردنی شارەكە دروست بوو خۆیان وا ناساند هێزێكی ئەمنین یارمەتی سوپا دەدەن كە لەشەڕی پاراستنی شارەكان ماندووبووە.

 

ئەو هێرشەی داعش كردیە سەر شارەكە لەو ناوچانەوە ئەنجام درا كە جەنگاوەرانی گومانلێكراوی عەشیرەكانی تێدا بڵاوبوونەتەوە بەتایبەتی لەناوچەی ئەلبەكری باكووری شارەكە، نەمراوی لەو بارەیەوە دەڵێت "ئەم جەنگاوەرە وەهمیانەی هاوكاری توندڕەوەكان دەكەن لەشوێنەكانیان پاشەكشەیان كردو داعش توانی هێرش بكاتە سەر شارەكە".

 

 سوپا توانی بارودۆخەكە كۆنترۆڵ بكات‌و داعشی لەو ناوچانەی داگیری كردبوون ناچار بەكشانەوە كرد، بەڵام ئەفسەرەكان ئێستا وریاترن لەمامەڵەكردن لەگەڵ هەندێك لەجەنگاوەرانی عەشیرەتەكان كە بەپێی ئەو زانیاریانەی لەڕێی دانیشتوان‌و لێپرسراوانی ناوچەكەوە دەگەنە هێزە ئەمنییەكان، تێوەگلاون لەكاركردن لەگەڵ داعش.

 

سروشتی هۆز لەئەنبارو پەیوەندی پتەو لەناو عەشیرەتدا كە هەندێك جار بەرگری لەئەندامانی دەكات تەنانەت ئەگەر كاریش لەگەڵ توندڕەوكان بكەن، یەكێكە لەو كێشانەی لەئایندەدا رووبەڕووی ئەم شارە دەبێتەوە، بەڵام لەم نێوەندەشدا عەشیرەتی نزیك لەحكومەت هەن دەستیان كردووە بەئاڕاستەكردنی تۆمەتی ناڕاست بۆ عەشیرەتە ركابەرەكانیان لەپێناو بەدەستهێنانی سوودی شەخسیدا.

سه‌ربه‌ستن له‌دووباره‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ بابه‌ته‌كانمان، به‌و مه‌رجه‌ی‌ ناوی‌ نیقاش بهێنن، تكایه‌ به‌ئیمه‌یل ئاگادارمان بكه‌نه‌وه‌