راگه‌یاندن له‌هه‌ماهه‌نگی‌‌و گواستنه‌وه‌
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پرۆژه‌كانی‌ دیكه‌
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
نيقاش: ‎‫پوخته‌یه‌ك له‌ناوخۆو سه‌رانسه‌ی‌ عێراقه‌وه‌‬
عربي
نقاش: إحاطات من داخل وعبر العراق
English
niqash: briefings from inside and across iraq
ئیمه‌یله‌كه‌ت تۆماركرا

كوردستان پێویستی‌ به‌پڕۆژه‌یه‌كی‌ چاكسازی‌ ریشه‌یی‌ هه‌یه
به‌رهه‌م ساڵح: لەعێراق سەردەمی سوپای مەرکەزی کۆتایی هات

ژیار محه‌مه‌د
به‌رهه‌م ساڵح سیاسه‌تمه‌داری‌ دیاری‌ كوردو عێراق له‌م چاوپێكه‌وتنه‌ تایبه‌ته‌ی‌ نیقاشدا قسه‌ له‌سه‌ر ئاینده‌ی‌ كێشه‌كانی‌ عێراق‌و هه‌رێمی‌ كوردستان ده‌كات.
26.08.2015  |  سلێمانی
به‌رهه‌م ساڵح جێگری‌ سكرتێری‌ گشتی یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان
به‌رهه‌م ساڵح جێگری‌ سكرتێری‌ گشتی یه‌كێتیی نیشتیمانیی كوردستان

به‌رهه‌م ساڵح كه‌ ئێستا جێگری‌ سكرتێری‌ گشتی‌ یه‌كێتی‌ نیشتیمانی‌ كوردستانه‌، ساڵی‌ 2009 سه‌رۆكی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان بووه‌و پێشتریش له‌كابینه‌ جیاوازه‌كانی‌ عێراق پۆستی‌ جێگری‌ سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت‌و وه‌زیری‌ پلاندانانی‌ وه‌رگرتووه‌، پێی‌ وایه‌ چاره‌سه‌ری‌ داعش ته‌نها له‌رێی‌ شه‌ڕه‌وه‌ ناكرێت، به‌ڵكو پێویستی‌ چارەسەری هۆكاره‌ بنه‌ڕه‌تیه‌كانە.

 

نیقاش: له‌عێراقدا هیچ شتێك له‌باره‌ی‌ چاره‌نووسی‌ داعشه‌وه‌ روون نییه‌، ئێوه‌ لێكدانه‌وه‌تان چۆنه‌، داعش به‌ره‌و پوكانه‌وه‌ ده‌چێت یان ئه‌گه‌ری‌ ئه‌وه‌ هه‌یه‌ ناوچه‌ی‌ زیاتر بگرێته‌ ده‌ست؟

به‌رهه‌م ساڵح: من دڵنیام له‌وه‌ی‌ كه‌ داعش له‌ئه‌نجامدا تێكده‌شكێت‌و له‌ناوده‌برێت، به‌ڵام كێشه‌كه‌ ته‌نها به‌ڕێكاری‌ سه‌ربازی‌‌و ئه‌منی‌ بنبڕ ناكریت، به‌ڵكو پێویستی‌ به‌چاره‌سه‌ری‌ سیاسیه‌و ده‌بێت تێبگه‌ین له‌و هۆكارانه‌ی‌ كه‌ بونه‌ته‌ هۆی‌ سه‌رهه‌ڵدانی‌ داعش‌و ئه‌و گروپه‌ تیرۆریستانه‌ی‌ كه‌ له‌دوای‌ 2003ه‌وه‌ په‌یدابوون له‌عێراقدا،  بنه‌بڕكردنی‌ داعش پێویستی به‌ئاڕاسته‌كردنی سیاسی‌ عێراق هه‌یه‌ له‌ناكۆكی‌ تائیفی‌‌و قه‌ومی‌ به‌ئاڕاسته‌ی‌ پێكهاته‌یه‌كی‌ نیشتمانی‌ گشتی‌، پڕۆژه‌ی‌ سیاسی‌ عێراق له‌(2003)ه‌وه‌ تا ئه‌مڕۆ كۆتایی‌ هاتووه‌، داعش دوا به‌رجه‌سته‌ی‌ كێشه‌ی‌ سیاسی‌‌و حكومڕانی‌ عێراقه‌، ئێستا پێویستیمان به‌كۆمه‌ڵێك پێداچونه‌وه‌ی‌ بنه‌ڕه‌تی‌ هه‌یه‌ ئه‌و سیستمه‌ی‌ كه‌ عێراقی‌ نوێی‌ له‌سه‌ر بیناكرابوو فه‌شه‌لی‌ هێناو پێكهاته‌كانی‌ عێراق ده‌بێت به‌یه‌كه‌وه‌ دایالۆگێكی‌ نیشتمانی‌ ڕاسته‌قینه‌ بكه‌ین ئه‌گه‌ر به‌یه‌كه‌وه‌ ده‌ژین ئه‌وا بنه‌ماكانی‌ ڕونترو ئاشكراتر بێت.

 

نیقاش: كه‌سانێك هه‌ن پێیان وایه‌ مه‌ترسییه‌كانی‌ حه‌شدی‌ شه‌عبی‌ هیچی‌ كه‌متر نابێت له‌داعش؟

به‌رهه‌م ساڵح: واقیعێك هه‌یه‌ له‌عێراقدا له‌ساڵی‌ 2003ه‌وه‌ به‌هاوكاری‌ ئه‌مریكیه‌كان‌و به‌پاره‌ سه‌رفكردن‌و پڕچه‌ككردنێكی‌ زۆری‌ عێراق‌و هاوپه‌یمانان هه‌وڵدرا سوپایه‌كی‌ عێراقی‌ نیشتمانی‌ دروست بكرێت، ئه‌م سوپایه‌ دووچاری‌ گه‌نده‌ڵی‌‌و كێشه‌و گرفتی‌ جۆراو جۆر بوو نه‌یتوانی‌ كاره‌كانی‌ خۆی‌ به‌جێ‌ بگه‌یه‌نێت تا وای‌ لێهات توایه‌و نه‌ماو دوای‌ كه‌وتنی‌ موسڵ هه‌ندێ‌ كه‌س پیێان وابوو سه‌ر له‌نوی‌ سوپای‌ عێراق پێكبهێنرێته‌وه‌، به‌ڵام به‌ڕای‌ من ئه‌مه‌ قابیلی‌ دروستكردنه‌وه‌ نیه‌، پێشمه‌رگه‌ هێزێكی‌ كاریگه‌رو به‌هێزه‌ له‌ڕووبه‌ڕوبونه‌وه‌ی‌ داعش سه‌رباری‌ كه‌موكورتی‌ لۆجستی‌‌و دامه‌زراوه‌یی‌ پێشمه‌رگه‌، به‌ڵام له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ به‌رگری‌ له‌خاكی‌ خۆی‌‌و ناوچه‌كانی‌ خۆی‌ ده‌كات ده‌توانێت كاره‌كانی‌ خۆی‌ بكات به‌هه‌مان شێوه‌ حه‌شدی‌ شه‌عبی‌ له‌گه‌ڵ هه‌موو تێبینی‌‌و سه‌رنجه‌كان هێزێكی‌ شه‌ڕكه‌ربووه‌ به‌رامبه‌ر به‌داعش، سوپای‌ عێراق به‌داخه‌وه‌ دووچاری‌ هه‌موو ئه‌و كێشه‌و گرفتانه‌ بۆته‌وه‌و به‌لای‌ منه‌وه‌ به‌واقیعی‌ ئێستای‌ عێراق پێكهێنانه‌وه‌ی‌ ئارته‌شی‌ عێراقی‌ وه‌ك جاری‌ جاران ئامانجێكی‌ قورسه‌و به‌جێ ناگات، ئێستا داهاتی‌ عێراق زۆر كه‌می‌ كردووه‌، هه‌روه‌ها له‌به‌ر دابه‌شبوونی‌ سیاسی‌و تایه‌فی‌و ئیتنی له‌عێراق ئه‌و سوپا نیشتمانیه‌ دروست نه‌بوو كه‌ بڕوای‌ به‌پڕۆژه‌ی‌ نیشتمانی‌ هه‌بێت بۆیه‌ ئه‌مڕۆ هێزی‌ شه‌ڕكه‌ر پێشمه‌رگه‌یه‌، هێزی‌ شه‌ڕكه‌ر حه‌شدی‌ شه‌عبیه‌، ئه‌وه‌ی كه‌ پێویسته‌ لێره‌دا هاوكاری هێزی‌ ناوچه‌ سوننیه‌كانه‌ كه‌ بتوانن ڕوبه‌ڕوی‌ داعش ببنه‌وه‌، ئه‌مه‌ واقیعێكه‌ ده‌بێت مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵ بكه‌ین، حه‌شدی شه‌عبی هیوادارم بتوانین له‌ناو پێكهاته‌ی‌ ده‌وڵه‌تدا كاربكات‌و به‌دیلیان نیه‌ له‌و ناوچانه‌ی‌ شه‌ڕی‌ لێده‌كه‌ن، ئه‌مه‌ واقیعێكه‌و ده‌بێت مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵ بكه‌ین چۆن ده‌چێته‌ قاڵبی‌ شیرازه‌ی‌ ده‌وڵه‌ته‌وه‌ ئه‌وه‌ پرسیاره‌ گه‌وره‌كه‌یه‌ له‌به‌رده‌م به‌ڕێز سه‌رۆكی‌ حكومه‌ت (عه‌بادی‌)و پێكهاته‌ سیاسیه‌كانی‌ تری‌ عێراق، به‌ڕای‌ من نمونه‌ی‌ پێشمه‌رگه‌ نمونه‌یه‌كی‌ باشه‌ عێراق به‌ده‌وڵه‌تی‌ مه‌ركه‌زی‌ حكوم ناكرێت‌و سەردەمی سوپای‌ مه‌ركه‌زی‌ كۆتایی‌ هاتووه‌.

 

نیقاش: ئه‌و پلانه‌ی‌ عه‌بادی‌ رایگه‌یاندووه‌ بۆ چاكسازی‌، پێتان وایه‌ بارودۆخی‌ عێراق به‌ره‌و هێوربوونه‌وه‌ ده‌بات؟

به‌رهه‌م ساڵح: هیوادرم عه‌بادی‌ سه‌رۆك وه‌زیران سه‌ركه‌وتوو بێت له‌هه‌وڵه‌كانی‌ خۆیدا، خه‌ڵك له‌دوای‌ زیاتر له‌ 10 ساڵ كه‌وتنی‌ سه‌دام، به‌ڵام تائێستا له‌ناوچه‌كانی‌ عێراق بێ‌ ئاوی‌‌و بێ‌ كاره‌بایی‌‌و خزمه‌تگوزاریه‌ سه‌ره‌تاییه‌كانی‌ ژیان بێ‌ به‌شن ئه‌و حاڵه‌ته‌ گه‌یشتۆته‌ ئاستێك كه‌چیتر خه‌ڵك پێی‌ قبوڵ ناكرێت، دیاره‌ عه‌بادیش ئه‌وه‌ ده‌خوێنێته‌وه‌ هه‌روه‌ها پشتیوانی‌ مه‌رجه‌عیه‌تی‌ نه‌جه‌فی‌ هه‌یه‌و زۆربه‌ی‌ زۆری‌ ڕای‌ عێراقیه‌كانی‌ له‌گه‌ڵه‌، پێم وایه‌ كێشه‌كانی‌ عێراق‌و هه‌رێمی‌ كوردستان جیاوازه‌، كوردستان هه‌رنه‌بێت به‌ویژدانه‌وه‌ هه‌ڵی‌ بسه‌نگێنین ئاوه‌دانی‌‌و پێشكه‌وتنی‌ گه‌وره‌ی‌ به‌خۆیه‌وه‌ دیووه‌، هه‌موو ئه‌وانه‌ی‌ له‌خوارووی‌ عێراقه‌وه‌ دێن سه‌رسامن به‌پێشكه‌وتنه‌كانی‌ كوردستان، به‌ڵام بۆ من‌و تۆ ئه‌م پێشكه‌وتنانه‌ هه‌موو شتێ‌ نین‌و كۆمه‌ڵێ‌ كه‌موكورتی‌ هه‌یه‌ له‌پاڵ ئه‌م پێشكه‌وتنانه‌ چ له‌بواری‌ گه‌نده‌ڵی‌ یاخود وه‌به‌رهێنان بێت، سه‌رباری‌ ئه‌وه‌ی‌ كه‌ قه‌یرانێكی‌ سیاسی‌‌و حكومڕانی‌ هه‌یه‌ له‌هه‌رێمی‌ كوردستان خه‌ڵكی‌ ئه‌مڕۆ مافی‌ خۆیه‌تی‌ به‌راوردی‌ ئه‌مڕۆی‌ بكات به‌دوێنێ‌، دوێنێ‌ بارودۆخی‌ باشتربووه‌ له‌ئه‌مڕۆ ڕاسته‌ هۆكاری‌ زۆر هه‌یه‌ بۆ ئه‌مه‌، كێشه‌و گرفتی‌ زۆر له‌گه‌ڵ به‌غداد ڕوویداوه‌، به‌ڵام له‌هه‌مانكاتدا كێشه‌و گرفتی‌ زۆرتر له‌حكومڕانی‌ خۆمان هه‌یه‌ له‌گه‌ڵ له‌به‌رچاوگرتن‌و ڕێزگرتن له‌پێشكه‌وتن‌و ده‌ستكه‌وته‌كان خه‌ڵكی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، داواكارن كه‌ پاره‌ی‌ خه‌ڵك بۆ موچه‌و ژیانی‌ خه‌ڵك بێت.

 

نیقاش: خۆ كێشه‌كانی‌ هه‌رێمیش هیچیان كه‌متر نییه‌ له‌وانه‌ی‌ به‌غدا، ئایا ئێستا كوردستانیش پێویستی‌ به‌پرۆژه‌یه‌كی‌ هاوشێوه‌ نییه‌؟

به‌رهه‌م ساڵح: من ناڵێم هه‌مان پڕۆژه‌، به‌ڵام به‌بێ‌ دوو دڵی‌ كوردستان پێویستی‌ به‌پڕۆژه‌یه‌كی‌ چاكسازی‌ ریشه‌یی‌ هه‌یه‌ له‌سیستمی‌ حكومڕانی‌‌و جۆری‌ به‌كارهێنانی‌ داهاتی‌ گشتی‌‌و دابه‌شبوونی‌ ده‌سه‌ڵات له‌م وڵاته‌داو له‌هێزی‌ پێشمه‌رگه‌، له‌كۆمه‌ڵێك له‌م گرفته‌ گه‌ورانه‌ی‌ كه‌ ئه‌مڕۆ حكومڕانی‌ كوردستان پێوه‌ی‌ ده‌ناڵێنن، من ناڵێم پڕۆژه‌كه‌ی‌ عه‌بادی‌، به‌ڵكو ده‌ڵێم حكومه‌تی كوردستان‌و په‌رله‌مانی‌ كوردستان‌و هێزه‌ سیاسیه‌ سه‌ره‌كیه‌كان‌و خه‌ڵكی‌ كوردستان پێكه‌وه‌ هه‌موومان هیمه‌تێك بكه‌ین‌و بگه‌ینه‌ ئه‌نجامێك‌و نه‌خشه‌ ڕێگایه‌كی‌ جدی‌ بۆ كاروكرده‌وه‌ بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌ كێشه‌كانی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان.

 

نیقاش له‌زۆرێك له‌كێشه‌كاندا په‌نجه‌ی‌ تۆمه‌ت بۆ مالیكی‌ راده‌كێشرێت كه‌ له‌ماوه‌ی‌ حوكمی‌ خۆیدا زیانی‌ گه‌وره‌ی‌ به‌عێراق گه‌یاندووه‌، سه‌رده‌مێك ئێوه‌ جێگری‌ بوون، پێت وایه‌ مالیكی‌ خه‌تاباره‌؟

به‌رهه‌م ساڵح: ده‌بێت ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ له‌ڕێگه‌ی‌ لیژنه‌ی‌ نه‌زاهه‌و یاساوه‌ یه‌كلایی‌ بكرێته‌وه‌ مه‌سه‌له‌یه‌ك نیه‌ له‌راگه‌یاندنه‌كاندا، بۆ من جوان نیه‌ باسی‌ ئه‌و مه‌سه‌لانه‌ بكه‌م، رێكاری‌ یاسایی‌ بۆ ئه‌و بابه‌تانه‌ پێویسته‌ بگیرێته‌به‌ر.

 

نیقاش: ده‌كرێت نوێنه‌رانی‌ كورد له‌پۆسته‌ باڵاكانی‌ عێراق خۆیان بێبه‌ری‌ بكه‌ن له‌و كێشانه‌ی‌ به‌سه‌ر كوردو عێراقدا هاتووه‌؟

به‌رهه‌م ساڵح: كورد هه‌ڵه‌ ده‌كات ئه‌گه‌ر وا تێبگات تێكچونی‌ دۆخی‌ عێراق پریشكی‌ نابێت بۆ كوردستان، خۆی‌ تێكچونی‌ وه‌زعی‌ عێراق‌و سه‌رهه‌ڵدانی‌ داعش بووه‌ هۆی‌ مایه‌ی‌ مه‌ینه‌تیه‌كی‌ گه‌وره‌ بۆ كوردستان، تێكچونی‌ دۆخی‌ عێراق ڕه‌نگدانه‌وه‌ی‌ سلبی‌ هه‌بوو بۆ سه‌ر كوردستان بۆیه‌ به‌رژه‌وه‌ندی‌ ڕاسته‌قینه‌ی‌ خه‌ڵكی‌ كوردستان له‌بوژاندنه‌وه‌و ئارامی‌ عێراقدا.

 

نیقاش: به‌ڵام وه‌ڵامی‌ پرسیاره‌كه‌ی‌ منت نه‌دایه‌وه‌، ئایا ده‌كرێت نوێنه‌رانی‌ كورد له‌پۆسته‌ باڵاكانی‌ عێراق خۆیان بێبه‌ری‌ بكه‌ن له‌و كێشانه‌ی‌ به‌سه‌ر كوردو عێراقدا هاتووه‌؟

به‌رهه‌م ساڵح: نامه‌وێت گشتاندن بكه‌م، چونكه‌ گه‌نده‌ڵی‌ نه‌ له‌سه‌ر یه‌ك تائیفه‌یه‌ نه‌ له‌سه‌ر یه‌ك قه‌ومیه‌ته‌، كوردی‌ باش هه‌یه‌‌و كوردی‌ خراپ هه‌یه‌ هه‌روه‌ك چۆن شیعه‌ی‌ باش‌و خراپ یان سونه‌ی‌ باش‌و خراپ هه‌یه‌، ئه‌وه‌ی‌ كه‌ یه‌كلایی‌ ده‌كاته‌وه‌ یاسا و ڕێكاره‌كانی‌ لیژنه‌ی‌ نه‌زاهه‌ی‌ عێراقیه‌.

 

نیقاش: ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێینه‌وه‌ بۆ شه‌ڕی‌ داعش، كه‌سانێك ده‌ڵێن ئه‌مه‌ریكاو هاوپه‌یمانه‌كانی‌ بیانه‌وێت له‌ناوبردنی‌ داعش ئه‌ركێكی‌ قورس نییه‌، بۆچوونی‌ ئێوه‌ چییه‌؟

به‌رهه‌م ساڵح: ده‌توانن ئه‌وه‌ له‌ئه‌مریكا بپرسن، ئه‌مریكا ده‌ڵێت قورسه‌، ئه‌گه‌ر سه‌یری‌ كێشه‌كانی‌ ڕۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست‌و سوریا‌و عێراق بكه‌ین، داعش‌و باوكی‌ داعش كه‌ قاعیده‌و زه‌رقاوی‌‌و ئه‌م ڕێكخراوه‌ تیرۆریستیانه‌ی‌ كه‌ هه‌بوون‌و بڵاوبونه‌وه‌و بونه‌ مه‌ینه‌تی‌ بۆ هه‌موو ناوچه‌كه‌، ئه‌گه‌ر ئێستا كێشه‌ سیاسیه‌ ڕاسته‌قینه‌كان یه‌كلایی‌ نه‌كه‌ینه‌وه‌ ئه‌وا كوڕی‌ داعشیش سه‌رهه‌ڵده‌دات له‌به‌ر ئه‌وه،‌ ئه‌مه‌ ته‌نها كێشه‌یه‌كی‌ عه‌سكه‌ری‌‌و ئیرهاب نیه‌ به‌ته‌نها كێشه‌ی‌ تێكشانی‌ ئه‌م ڕۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاسته‌یه‌ كه‌ بۆته‌ هۆی‌ مه‌ینه‌تی‌‌و سه‌رهه‌ڵدانی‌ ته‌وژمه‌ توندڕه‌وه‌كانی‌ ڕۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاست، كه‌ قاعیده‌و زه‌رقاویمان بینی‌ ئه‌مڕۆش داعش‌و جه‌بهه‌تولنوسره‌ سبه‌ی‌ ئه‌مانیش له‌ناو بچن ئه‌گه‌ر هۆكاره‌ بنه‌ڕه‌تیه‌كان چاره‌سه‌ر نه‌كرێت كوڕی‌ داعش‌و كوڕه‌زای‌ داعش دێته‌ كایه‌وه‌و ناوچه‌كه‌ هه‌روا به‌رده‌وام له‌م گێژاوه‌دا ده‌بێت.

 

نیقاش: به‌م دواییه‌ بارگرژی‌ نێوان ئه‌نكه‌ره‌و پارتی‌ كرێكارانی‌ كوردستان سه‌ریه‌هه‌ڵدایه‌وه‌، خه‌تاكه‌ی‌ له‌ئه‌ستۆی‌ كێ‌ ده‌بینن؟

به‌رهه‌م ساڵح: به‌كورتی‌‌و به‌پوختی‌ هه‌ڵوێستی‌ خۆمان ڕاگه‌یاندووه‌و ناڕه‌حه‌تین له‌لێدانی‌ بنكه‌كانی‌ په‌كه‌كه‌‌و ئه‌و ڕووداوه‌ی‌ كه‌ڕوویدا له‌گوندی‌ زارگه‌لی‌ مایه‌ی‌ ناڕه‌حه‌تی‌‌و ئازاری‌ هه‌موو كوردو مرۆڤ دۆستێك بوو، ئه‌مانه‌ كارێكن ئێمه‌ مه‌حكومی‌ ده‌كه‌ین‌و له‌گه‌ڵی‌ نین‌و پێمان وانیه‌ به‌زمانی‌ چه‌ك‌و زه‌برو زه‌نگ ئه‌م كێشانه‌ چاره‌سه‌ر ده‌كرێن باشترین چاره‌سه‌ر گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ بۆ مێزی‌ گفتوگۆ.

 

نیقاش: كاردانه‌وه‌كانی‌ حكومه‌تی‌ هه‌رێم له‌ئاست پێویستدات بوو؟

به‌رهه‌م ساڵح: ده‌بێت ته‌قدیری‌ دۆخی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان‌و حكومه‌تی‌ هه‌رێم بكرێت‌و په‌رۆش بین بۆ ئه‌م ناوچه‌یه‌ به‌دووری‌ بخه‌ین له‌شه‌ڕی‌ نه‌خوازراو، هه‌ڵبه‌ته‌ ئێمه‌ ئه‌ركی‌ نه‌ته‌وه‌یمان هه‌یه‌ به‌رامبه‌ر پارچه‌كانی‌ تری‌ كوردستان ئێمه‌ هه‌میشه‌ هه‌ڵگری‌ ئاڵای‌ مافه‌ نه‌ته‌وه‌ییه‌كانی‌ كوردین‌و ده‌مانه‌وێت مافه‌ ڕه‌واكان به‌ده‌ستبهێنین.

 

نیقاش: ئێستا هه‌رێمی‌ كوردستان له‌قه‌یرانی‌ قوڵدایه‌، بارودۆخی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان له‌سایه‌ی‌ زۆری‌ قه‌یرانه‌كاندا به‌كوێ‌ ده‌گات؟

به‌رهه‌م ساڵح: دووباره‌ی‌ ده‌كه‌مه‌وه‌ له‌كوردستان له‌لایه‌ك ده‌سكه‌وتی‌ گه‌وره‌و پێشكه‌وتنی‌ گه‌وره‌و پێگه‌یه‌كی‌ له‌به‌رچاوو به‌رجه‌سته‌كراوی‌ هه‌یه‌ له‌ڕۆژهه‌ڵاتی‌ ناوه‌ڕاستدا، به‌ڵام له‌لایه‌كی‌ تر كۆمه‌ڵێك قه‌یرانی‌ حكومڕانی‌‌و سیاسی‌‌و تێڕوانینی‌ جیاواز هه‌یه‌ له‌هه‌مانكاتدا قه‌یرانێكی‌ ئابوری‌ سه‌خت ڕوویكردۆته‌ ئه‌م وڵاته‌ بژێوی‌‌و موچه‌و نان‌و كه‌سابه‌تی‌ خه‌ڵكی‌ خستۆته‌ مه‌ترسیه‌وه‌، بۆیه‌ قه‌یرانه‌كه‌ جدییه‌و پێویستی‌ به‌چاره‌سه‌ری‌ بنه‌ڕه‌تی‌ هه‌یه‌و كێشه‌مان هه‌یه‌ به‌كێشه‌ی‌ گه‌وره‌تر چاره‌سه‌ر نابێت، ئه‌م كێشانه‌ پێویستی‌ به‌چاره‌سه‌رو سازان‌و ڕێككه‌وتنی‌ نێوان هێزه‌ سه‌ره‌كیه‌كاندا هه‌یه‌ بۆیه‌ له‌حاڵه‌تی‌ قه‌یرانه‌وه‌ به‌ره‌و ئاسۆی‌ چاره‌سه‌ر بڕۆین‌و ئه‌بێت تێڕوانین‌و لێكدانه‌وه‌ی‌ ئێمه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای‌ چاره‌سه‌ربێت ئه‌م چاره‌سه‌ره‌ش به‌یه‌كلاو دوولا ناكرێت به‌حه‌لی‌ دوو لایه‌نه‌ش ناكرێت، به‌ڵكو پێویستی‌ به‌كۆده‌نگی‌‌و سازانێكی‌ هێزه‌ سه‌ره‌كیه‌كان هه‌یه‌و تێبگه‌ین ده‌ستكه‌وتی‌ گه‌وره‌مان هه‌یه‌و شانازی‌ پێوه‌ بكه‌ین، به‌ڵام له‌هه‌مانكاتدا كێشه‌ی‌ بژێوی‌‌و موچه‌‌و ژیان‌و كه‌سابه‌تی‌ خه‌ڵكمان هه‌یه‌ پێویستی‌ به‌پشتیوانی‌‌و چاره‌سه‌ر هه‌یه‌و كێشه‌مان هه‌یه‌ كه‌ ده‌بێ باشتر و چاكتر خزمه‌تی‌ خه‌ڵك بكه‌ین.

 

نیقاش: له‌كوردستان هۆكاری‌ ئه‌م قه‌یرانه‌ ده‌خرێته‌ ئه‌ستۆی‌ به‌غدا، بۆچی‌ هه‌موو خه‌تاكه‌ لای‌ به‌غدا بێت ئه‌ی‌ كورد خۆی‌ هه‌ڵه‌ی‌ ئیداره‌دانی‌ نه‌بووه‌؟

به‌رهه‌م ساڵح: قه‌یرانه‌كه‌ هه‌مووی‌ له‌ئه‌ستۆی‌ به‌غدا نیه‌و به‌غداد به‌شی‌ خۆی‌ پشكی‌ به‌رده‌كه‌وێ‌، به‌ڵام وه‌ك خۆشمان نابێت ڕابكه‌ین له‌و به‌رپرسیارێتیه‌و حكومڕانیه‌ی‌ هه‌مانه‌ به‌غداش ئه‌گه‌ر به‌رپرس بێت له‌و هه‌موو كێشانه‌و ڕووبه‌ڕووی‌ بكه‌ینه‌وه‌، به‌ڵام چاره‌سه‌ر لای‌ خۆمانه‌.

 

تێبینی‌: له‌سه‌ر باس‌و خواسه‌ گه‌رمه‌كانی‌ هه‌رێمی‌ كوردستان، وه‌ك كێشه‌ی‌ ده‌ستورو سه‌رۆكایه‌تی‌ هه‌رێم‌و رۆڵی‌ ئێران‌و توركیا له‌و ململانێیانه‌‌و ئاینده‌ی‌ ژیانی‌ سیاسی‌ تاڵه‌بانی‌، چه‌ند پرسیارێك رووبه‌رووی‌ به‌رهه‌م ساڵح كرانه‌وه‌، به‌ڵام وه‌ڵامی‌ هیچیانی‌ نه‌دایه‌وه‌.